وزن‌گيری در دوران بارداری

 

 

افزایش وزن دوران بارداری نتیجه یک فرآیند فیزیولوژیک و از اجزای رشد و تکامل طبیعی مادر و جنین است. این افزایش وزن مربوط به رشد جنین، جفت، مایع آمنیوتیک، بافت رحم، افزایش حجم و ترکیبات خون، ذخایر چربی و اندازه پستان‌هاست. لزوم افزایش وزن در دوران بارداری از سال‌ها قبل شناخته شده است؛ شواهد غیر قابل انکاری وجود دارد که نشان می‌دهد میزان وزن گیری مادر در دوران بارداری بر میزان وزن زمان تولد نوزاد موثر است.

 

الگوی افزایش وزن

الگوی افزایش وزن به اندازه افزایش وزن اهمیت دارد. از طرفی نکته قابل توجه این است که میزان افزایش وزن در طول ماه‌های مختلف دوره بارداری یکسان نیست. وزن‌گيری مناسب مادر در سه ماهه اول، دوم و سوم بارداری تضمین کننده سلامت مادر و جنین در دوران بارداری و سال‌های بعدی زندگی مادر و کودک می‌باشد. وزن‌گيری مناسب در طول بارداری بر اساس یک برنامه غذایی متعادل و متنوع با استفاده از غذاهای متداول که حاوی همه گروه‌های غذایی به تناسب نیاز در زمان‌های مختلف بارداری است، صورت می‌گیرد.

 

کنترل اضافه وزن در بارداری

در صورتی که تغذیه مادر باردار در دوران بارداری مناسب باشد، افزایش وزن روند مطلوبی خواهد داشت. وزن‌گيری ناکافی با کاهش رشد و تولد زودرس جنین ارتباط مستقیم دارد. نقص لوله عصبی در نوزادان مادران چاق بیشتر دیده می‌شود. وزن‌گيری زیاد دوران بارداری در چاقی دوران کودکی و بيماری‌های متابولیک سال‌های بعد زندگی و نیز اضافه‌وزن و چاقی بعد از زایمان مادر نیز تاثیر دارد. توصیه‌های مربوط به افزایش وزن مطلوب و میزان افزایش وزن دوران بارداری یکی از اقدامات اساسی در مراقبت‌های این دوران است که به راحتی با استفاده از اپلیکیشن دکتر زیتون قابل دسترسی است. مادر‌ان باردار در هر شرایط تغذيه‌ای که باشند (کم وزن، طبیعی، دارای اضافه وزن و یا چاق) باید افزایش وزن مناسبی داشته باشند؛ لازم است میزان افزایش وزن مادر باردار تحت نظر کارکنان بهداشتی، کارشناس تغذیه، ماما یا پزشک کنترل شود.

با توجه به وضعیت تغذيه‌ای مادر قبل از بارداری که ممکن است بصورت کم وزنی، وزن طبیعی، اضافه وزن و یا چاقی باشد، میزان افزایش وزن توصیه شده متفاوت است. لازم است هر گونه اصلاح وزن و بهبود وضع تغذيه‌ای مادر قبل از بارداری صورت گیرد. در بارداری‌های برنامه‌ریزی شده حداقل سه ماه قبل از بارداری وضعیت سلامت مادر باید ثبت شود. در بارداری‌های ناخواسته و بدون برنامه‌ریزی توصیه می‌شود که مادران کم وزن طی دوره بارداری افزایش وزن بیشتر و مادران چاق افزایش وزن کمتری داشته باشند. تمامی این موارد با رژیم های دکتر زیتون قابل کنترل می باشد.

به طور کلی باید در نظر داشت که هر مادر باردار فردی است با تاریخچه و نیازهای مخصوص به خود، بنابراین در کنترل وزن دوران بارداری به این نکته باید توجه شود. مادر باردار در شروع بارداری باید از وزن خودآگاه باشد. سپس با مشاوره و تجزیه و تحلیل الگوی غذای معمول، الگوی فعالیت روزانه و تاریخچه وزن می‌توان افزايش وزن مناسب بارداری را تعيين كرد و راهنمایی‌های لازم را جهت افزایش وزن مناسب در این دوران ارائه داد. این راهنمایی‌ها باید مطابق میل مادر باردار بوده و نیز در جهت تامین یک برنامه غذایی کافی و مغذی باشد.

 

خطرات اضافه وزن در بارداری

نقص لوله عصبی در نوزادان مادران چاق بیشتر دیده می‌شود. وزن‌گيری زیاد دوران بارداری در چاقی دوران کودکی و بيماری‌های متابولیک سال‌های بعد زندگی و نیز اضافه‌وزن و چاقی بعد از زایمان مادر نیز تاثیر دارد.

۵۰ درصد زنان دارای BMI بالا دچار اضافه وزن در حین بارداری شده و این اتفاق می‌تواند موجب مرگ نوزاد در داخل رحم و یا سقط جنین شود. همچنین خطر زایمان زودرس (زودتر از ۳۲ هفته) در این زنان بیشتر است.

مادران دارایBMI بالای ۳۰ احتمال بیشتری برای ابتلا به دیابت بارداری و یا بالا رفتن فشار خون در حین بارداری و سکته مغزی و قلبی هستند.

بهترین پیشگیری و راه حل در این موضوع رسیدن به BMI کمتر از ۳۰، پیش از اقدام به بارداری است. با استفاده از رژیم های غذایی قبل از بارداری و در دوران بارداری که توسط اپلیکیشن دکتر زیتون ارائه می شود، از خطرات فوق می توانید در امان باشید.